capar.info : - Neft İxrac edən Ölkələr Təşkilatına (OPEC) üzv və qeyri-üzv ölkələrin nazirlərinin 20-ci iclasında, iyul ayında qəbul edilmiş “Əməkdaşlıq Bəyannaməsi”nə uyğun olaraq gündəlik neft hasilatının oktyabrda 400 min barrel artırılması barədə əldə edilmiş razılığa Azərbaycan da öz dəstəyini ifadə edib.

Yeni “Əməkdaşlıq Bəyannaməsi” Azərbaycanda gündəlik xam neft hasilatının oktyabrda daha 7 min barel artırılaraq 640 min barelə çatdırılmasını, ixtisarla bağlı öhdəliyin isə 78 min barrel həcmində olmasını nəzərdə tutur.

Xatırladaq ki, “OPEC plus” ölkələri nazirlərinin iyul ayında keçirilmiş 19-cu iclasında avqustdan etibarən gündəlik xam neft hasilatının hər ay 400 min barel artırılmasına, 5,8 milyon barrel həcmində ixtisarların isə 2022-ci ilin sentyabrında başa çatdırılmasına və gələn ilin mayından etibarən neft hasilatının baza səviyyəsinə qismən düzəlişlər edilməklə “Əməkdaşlıq Bəyannaməsi”nin müddətinin 2022-ci ilin sonunadək uzadılmasına dair qərar qəbul edilib. Bu qərarın qüvvədə olduğu müddətdə Azərbaycan gündəlik xam neft hasilatını hər ay, təxminən, 7 min barrel artırmaq, müvafiq olaraq da ixtisarlarla bağlı öhdəliklərini azaltmaq imkanı əldə etmiş olur.

OPEC və qeyri-OPEC ölkələri nazirlərinin növbəti iclasının isə 2021-ci ilin 4 oktyabr tarixində keçirilməsi qərara alınıb. Hasilatın artması qiymətlərə necə təsir edə bilər və ölkəmizdə gələn il üçün büdcədə neftin qiyməti ilə bağlı hansı proqnozlarlar var?

İqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərov Cebhe.info-ya açıqlamasında neftin qiymətlərində müəyyən ucuzlaşmanın baş verəcəyini bildirib:

“İndiyədək müşahidə edirdik ki, qiymətlər artmağa daha çox meyillidir. Ancaq dəqiqdir ki, bunun qarşısı alınacaq. Bundan artıq qiymətlərin artmağa meyilli olacağı gözlənilmir. Ancaq ucuzlaşmanın necə baş verəcəyi, nə qədər davam edəcəyini proqnozlaşdırmaq çətindir. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, OPEC qiymətlərin tənzimlənməsində, bazarda qiymətlərin formalaşmasında mühüm rol oynayır və bu, çox müsbət amildir.

Əvvəllər ABŞ bazara daha çox spekulyativ təsirlər göstərə bilirdisə, OPEC ölkələrinin bir yerə toplaşması, OPEC+ ölkələrinin yekdil qərarları nəticəsində artıq xeyli müddətdir ki, bunun qarşısı alınıb. Görünən odur ki, OPEC və OPEC+ ölkələri neftin dünya bazar qiymətlərinin 60 dollar ətrafında olmasında daha çox maraqlıdırlar. Qiymətin həddindən artıq düşməsi, hətta ən çox hasilat gücünə malik ölkələr, məsələn, Səudiyyə Ərəbistanı üçün də sərfəli deyil. Ona görə də hasilatın artırılması haqqında qərarın bazara çox güclü təsir edəcəyini, kəskin ucuzlaşmanın baş verəcəyini gözləməyə dəyməz”.

Azərbaycana gəldikdə isə ekspert deyib ki, ölkəmiz bu il büdcədə neftin bir barelinin qiymətini 40 dollardan götürüb: “Bu, çox ağıllı bir qərardır. Növbəti il üçün də neftin qiymətini 40 və yaxud 45 dollar götürmək daha məqsədəuyğun olar”.